ChatGPT có thể đang tiến gần đến quy mô của một công cụ tìm kiếm toàn cầu. Theo số liệu được lãnh đạo sản phẩm tiêu dùng của OpenAI chia sẻ, lượng truy vấn có tính chất tìm kiếm trên ChatGPT hiện tương đương khoảng 20% lượng tìm kiếm của Google.
Đây là một con số đáng chú ý. Nhưng nó cũng đặt ra một câu hỏi quan trọng hơn: liệu hàng tỷ lượt tương tác với trí tuệ nhân tạo có thể chuyển thành doanh thu ổn định hay không?
Trong kinh tế số, lượng người dùng lớn là lợi thế. Tuy nhiên, lợi thế đó chỉ thực sự có giá trị khi doanh nghiệp tìm được cách biến sự chú ý thành doanh thu, mà không khiến người dùng rời bỏ sản phẩm.
Trong cuộc phỏng vấn với Big Technology, Adam Fry, lãnh đạo sản phẩm tiêu dùng của ChatGPT, cho biết nền tảng này hiện đạt khoảng 20% lượng tìm kiếm mà Google xử lý.
Cách OpenAI đo lường không dựa trên định nghĩa tìm kiếm truyền thống. Công ty sử dụng khái niệm truy vấn có tính chất tìm kiếm, bao gồm những câu hỏi mà trước đây người dùng thường đưa lên công cụ tìm kiếm nhưng hiện chuyển sang hỏi ChatGPT.
Nói cách khác, nếu người dùng muốn tìm thông tin, giải đáp một vấn đề hoặc tra cứu nội dung trên Internet thông qua ChatGPT, hoạt động đó có thể được tính vào nhóm truy vấn này.
Đây là cách tiếp cận phản ánh sự thay đổi trong hành vi người dùng, nhưng cũng khiến việc so sánh trực tiếp với Google trở nên phức tạp.
Trước đây, người dùng thường mở Google, nhập từ khóa, xem danh sách kết quả rồi tự tổng hợp thông tin.
Với ChatGPT, quy trình có thể diễn ra khác hẳn. Người dùng đặt một câu hỏi bằng ngôn ngữ tự nhiên, nhận câu trả lời tổng hợp và tiếp tục hỏi sâu hơn trong cùng một cuộc trò chuyện.
Một yêu cầu có thể bao gồm nhiều bước tra cứu. Người dùng không nhất thiết phải nghĩ mình đang tìm kiếm, dù hệ thống có thể truy cập nguồn thông tin bên ngoài để trả lời.
Đây chính là điểm khiến khái niệm truy vấn tìm kiếm của OpenAI có phạm vi rộng hơn cách Google thường công bố số liệu tìm kiếm.
Vấn đề nằm ở chỗ OpenAI chưa giải thích đầy đủ phương pháp tính toán. Không rõ một cuộc trò chuyện gồm nhiều câu hỏi được tính thành bao nhiêu lượt tìm kiếm, hay mọi lần truy cập Internet đều được đưa vào thống kê.
Vì vậy, con số 20% nên được hiểu là ước tính theo định nghĩa riêng của OpenAI, không phải phép đo hoàn toàn tương đương với Google.
Theo bài viết gốc, Google xử lý khoảng 16 tỷ lượt tìm kiếm mỗi ngày. Nếu lấy 20% làm tỷ lệ so sánh, ChatGPT có thể tương ứng với khoảng 3,2 tỷ lượt tương tác mang tính tìm kiếm mỗi ngày.
So sánh quy mô tìm kiếm được đề cập
Lượt tìm kiếm mỗi ngày theo số liệu được bài gốc dẫn lại
ChatGPT
Ước tính từ tỷ lệ 20%, không phải số liệu truy vấn được OpenAI công bố trực tiếp
Dù phép tính này tạo ra một quy mô rất lớn, nó không chứng minh ChatGPT đã trở thành công cụ tìm kiếm lớn thứ hai theo mọi tiêu chuẩn. Cách định nghĩa, phương pháp đếm và bản chất tương tác giữa hai nền tảng khác nhau.
Điều đáng quan tâm hơn là ChatGPT đang trở thành một điểm đến mới cho nhu cầu tìm kiếm thông tin.
Adam Fry cũng chia sẻ một số chỉ số khác về mức độ sử dụng nền tảng.
1,2 tỷ người dùng hoạt động mỗi tuần.
Tăng thêm khoảng 200 triệu người dùng trong hai tháng.
Khoảng 1,5 tỷ hình ảnh được tạo mỗi tuần.
Khoảng 250 triệu người sử dụng ChatGPT Voice.
Những số liệu này cho thấy ChatGPT đã vượt khỏi vai trò một chatbot trả lời câu hỏi. Người dùng sử dụng nó để tìm kiếm, tạo hình ảnh và giao tiếp bằng giọng nói.
Một nền tảng có nhiều mục đích sử dụng thường có cơ hội tạo ra thói quen lâu dài hơn. Khi người dùng đã dùng một sản phẩm để làm việc, học tập, sáng tạo và tra cứu, chi phí chuyển sang dịch vụ khác có thể tăng lên.
Tuy nhiên, mức độ sử dụng cao không đồng nghĩa với mức độ trung thành cao. Người dùng vẫn có thể chuyển sang một mô hình khác nếu chất lượng, tốc độ hoặc giá cả tốt hơn.
Một chi tiết đáng chú ý là những nỗ lực xây dựng sản phẩm tìm kiếm độc lập của OpenAI không đạt được sự quan tâm tương xứng.
SearchGPT từng được giới thiệu như một công cụ tìm kiếm riêng, trước khi được tích hợp vào ChatGPT. ChatGPT Atlas, trình duyệt tương tự Google Chrome, cũng không tạo được sức hút đáng kể và đã bị ngừng phát triển theo thông tin trong bài gốc.
Điều này cho thấy người dùng có thể thích trải nghiệm tìm kiếm bên trong ChatGPT hơn là phải cài đặt thêm một công cụ riêng.
Đây là lợi thế của mô hình tích hợp. Thay vì buộc người dùng thay đổi thói quen, OpenAI đưa thêm khả năng tìm kiếm vào sản phẩm mà họ đã sử dụng.
Nhưng nó cũng đặt ra thách thức: nếu ChatGPT trở thành nơi người dùng tìm kiếm, OpenAI phải xây dựng một mô hình kinh doanh đủ hiệu quả để duy trì chi phí vận hành và phát triển.
Đây là phần đáng chú ý nhất trong các số liệu được công bố.
Adam Fry không đưa ra con số cập nhật về lượng người đăng ký trả phí. Ông chỉ nhắc lại mức công khai gần nhất là 50 triệu thuê bao và cho biết con số đã tăng, nhưng không tiết lộ mức tăng cụ thể.
Giả sử ChatGPT có thêm 10 triệu thuê bao trả phí, tổng số sẽ đạt 60 triệu. So với 1,2 tỷ người dùng hoạt động mỗi tuần, tỷ lệ này tương đương khoảng 5%.
Đây chỉ là phép tính minh họa, không phải tỷ lệ chuyển đổi chính thức của OpenAI, bởi số người dùng hoạt động hằng tuần và số thuê bao trả phí có thể được thống kê theo những cách khác nhau.
Dù vậy, vấn đề kinh doanh vẫn rất rõ ràng. Một nền tảng có hàng trăm triệu hoặc hàng tỷ người dùng chưa chắc đã có khả năng kiếm tiền tương ứng.
Thuê bao hàng tháng cũng có đặc điểm riêng. Người dùng có thể hủy bất kỳ lúc nào hoặc chuyển sang dịch vụ cạnh tranh. Do đó, doanh thu thuê bao cần được đánh giá cùng tỷ lệ duy trì khách hàng, chi phí phục vụ và doanh thu trung bình trên mỗi người dùng.
Nếu nhìn từ góc độ kinh doanh, ChatGPT đang có lợi thế về phân phối sản phẩm. Người dùng không cần học một giao diện phức tạp, không cần biết cách viết từ khóa tìm kiếm và cũng không phải chuyển qua nhiều dịch vụ.
OpenAI có thể mở rộng từ trò chuyện sang tìm kiếm, hình ảnh, giọng nói và các tác vụ khác ngay trong cùng một hệ sinh thái.
Đây là nền tảng để phát triển nhiều nguồn doanh thu trong tương lai, từ thuê bao cá nhân đến dịch vụ dành cho doanh nghiệp và các sản phẩm tích hợp trí tuệ nhân tạo.
Tuy nhiên, quy mô sử dụng không tự động tạo ra lợi thế kinh tế. Mỗi lượt tương tác đều có thể phát sinh chi phí tính toán, hạ tầng và truy xuất dữ liệu. Nếu người dùng sử dụng nhiều nhưng không trả tiền, doanh nghiệp vẫn phải giải quyết bài toán chi phí.
Google có lợi thế từ hệ sinh thái quảng cáo và hoạt động tìm kiếm đã được thương mại hóa trong nhiều năm. OpenAI phải chứng minh rằng mô hình tương tác bằng trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra giá trị kinh tế tương đương hoặc lớn hơn.
Với doanh nghiệp Việt Nam, sự phát triển của ChatGPT mở ra một thay đổi quan trọng trong hành vi khách hàng.
Người dùng có thể không còn bắt đầu hành trình mua hàng bằng cách nhập một từ khóa ngắn trên Google. Họ có thể hỏi một trợ lý AI để so sánh sản phẩm, tìm nhà cung cấp, lập kế hoạch hoặc đánh giá giải pháp.
Điều này buộc doanh nghiệp phải quan tâm đến khả năng xuất hiện trong câu trả lời của trí tuệ nhân tạo, bên cạnh việc duy trì thứ hạng trên công cụ tìm kiếm truyền thống.
Các doanh nghiệp vừa và nhỏ không nên vội vàng chuyển toàn bộ ngân sách tiếp thị sang một nền tảng mới. Thay vào đó, cần tiếp tục xây dựng nội dung chuyên sâu, dữ liệu sản phẩm rõ ràng, thông tin doanh nghiệp đáng tin cậy và trải nghiệm khách hàng tốt.
Đặc biệt, hãy theo dõi khách hàng đến từ đâu, họ đặt câu hỏi gì và kênh nào thực sự tạo ra doanh thu. Lượt truy cập, lượt hỏi và lượt tương tác chỉ là chỉ số trung gian. Đơn hàng, lợi nhuận và khả năng khách hàng quay lại mới là kết quả kinh doanh.
Con số 20% mà OpenAI đưa ra là một tín hiệu đáng chú ý về sự thay đổi của thị trường tìm kiếm. ChatGPT đang chiếm một vị trí ngày càng lớn trong cách con người tiếp cận thông tin.
Nhưng con số này chưa đủ để chứng minh OpenAI đã có một mô hình kinh doanh tương xứng với quy mô người dùng.
Điều cần theo dõi không chỉ là lượng truy vấn, hình ảnh được tạo hay số người dùng mỗi tuần. Đó còn là số thuê bao trả phí, tỷ lệ duy trì, chi phí vận hành và khả năng biến tương tác thành doanh thu.
Trong kinh tế số, tăng trưởng tạo ra cơ hội. Nhưng khả năng kiếm tiền mới quyết định cơ hội đó có thể trở thành một doanh nghiệp bền vững hay không.
ChatGPT, OpenAI, Google, tìm kiếm AI, trí tuệ nhân tạo, người dùng ChatGPT, thuê bao ChatGPT, doanh thu OpenAI, ChatGPT Voice, SearchGPT, ChatGPT Atlas, thị trường tìm kiếm, kinh tế số, doanh nghiệp Việt Nam
